Natuurfotowandelingen - Natuurfotowandelingen - Actieve natuurbeleving met een educatief tintje!

Fototips - Inleiding

U vindt hier tips en suggesties om betere of andere natuur- en landschapsfoto's te maken. Ik pretendeer hiermee zeker niet dat ik volledig ben. Ik hoop alleen dat u er iets aan heeft tijdens uw wandel- en fietstochten door de natuur.

In de loop van de tijd zullen meer tips volgen.

Fototips - Doel van de fotografie

Wanneer u gaat fotograferen bedenk dan eerst wat het doel van de fotografie is. Het kan verschil uitmaken of u alleen voor uzelf fotografeert of dat de foto’s moeten worden gepubliceerd.

Ook het gewenste formaat van de fotoafdrukken moet eigenlijk vooraf bekend zijn. Wanneer de foto’s moeten worden gepubliceerd of als afdruk sterk moeten worden uitvergroot is het goed om de foto’s in een zo hoog mogelijke resolutie te maken. Wissel daarbij liggende foto’s af met staande foto’s. Staande foto’s zijn vaak nodig voor de voorpagina van een tijdschrift.

Fototips - Beeldcompositie

• Varieer in lage en hoge standpunten; fotografeer zonodig plat op je buik, vanuit een boom of vanaf een dak.
• Benut de zoominstellingen: van macro en groothoek tot tele.
• Wissel overzichtfoto’s af met close-ups.
• Let op mogelijk interessante lijnen (bomen, wegen, sloten, omgeploegd land).
• Let op opvallende (of storende) kleuren en voorwerpen.
• Zoek/benut bij landschapsfotografie een mogelijk ‘extraatje’, zoals een aparte boom, een bijzondere voorgrond of een wandelaar.
• Fraaie wolkenpartijen mogen volop in beeld komen; bij een grauwe lucht kan deze meer buiten beeld blijven.

Fototips - Technische aspecten

• Automatische belichting (sluitertijd en diafragma) of handmatig?
• Diafragma: klein diafragma (hoge waarde) geeft grotere scherptediepte; groot diafragma (lage waarde) geeft geringere scherptediepte.
• Sluitertijd; bij fotografie zonder statief (uit de hand) moet de waarde van de sluitertijd minimaal de waarde van de lengte van de lens hebben; dus bij 50 mm lens (zoomstand): sluitertijd van minimaal 1/50 sec.; bij 300 mm lens (zoomstand): een sluitertijd van minimaal 1/300 sec.
• Statief: is nodig bij langzamere sluitertijden of bij gebruik van telezoom (gaat versterking van de trillingen tegen); is ook handig voor het bereiken van een goede compositie. Benut het statief zoveel mogelijk!
• Flitser: voorkomt bij tegenlichtopname een zwart silhouet (van persoon, boom, struik of hek) op de voorgrond; heeft alleen effect tot op enkele meters afstand (max. ca. 5 meter); kan ook worden benut bij het maken van macrofoto’s.

Fototips - Jaargetijden en weer

• Voor de natuur- en landschapsfotografie zijn alle jaargetijden en vrijwel alle weertypen geschikt.
• Bij regen is het uitkijken geblazen. Houd je apparatuur zoveel mogelijk droog! Een paraplu kan hierbij een hulp zijn.
• Mist en ochtendnevel geven de foto’s een andere (soms zelfs mysterieuze) sfeer dan foto’s die bij helder weer zijn gemaakt.
• Een laagstaande zon in de ochtend of namiddag/avond geeft vaak fraaiere foto’s door het warmere licht en de minder harde schaduwen dan overdag bij fel zonlicht.
• Bezoek een natuurgebied regelmatig. Telkens zijn de weersomstandig-heden, het licht en de begroeiing anders. Wandel een vaste route ook eens in omgekeerde richting of kijk tijdens het wandelen regelmatig achterom. Het uitzicht kan enorm variëren en onverwachte fotokansen (doorkijkje, lichtinval) bieden.

Fototips - Zonsondergangen fotograferen

Veel mensen vinden het moeilijk om een zonsondergang zodanig te fotograferen dat de kleuren op de foto overeenkomen met de echte, door hen waargenomen kleuren. Oorzaak is meestal de automatische instelling van de belichtingsmeter van de camera. De camera 'denkt' dat de mooie rode lucht te donker wordt en gaat zelf dan wat overbelichten. Resultaat: fletse foto's.

De oplossing is de foto's handmatig onder te belichten. Veel camera's hebben een instelling voor over- of onder te belichten. Dit wordt meestal met een +/- teken aangegeven. Daarbij kun je via het + teken overbelichten en via het - teken onderbelichten. Het maakt niet zoveel uit of je de camera dan op de P-stand, de T(v)-stand of A(v)-stand hebt staan. Zolang hij maar niet op de 'volautomaat' staat (meestal aangegeven met een groen vierkantje).

Experimenteer zelf maar eens wat de resultaten zijn van het onderbelichten. Wanneer het zo donker wordt dat de sluitertijden te langzaam worden om vanuit de hand te fotograferen kun je - om bewegingsonscherpte op de foto's te voorkomen - beter een statief gebruiken. Heb je geen statief, dan kan een muurtje of paaltje ook goede diensten verrichten.

Verder adviseer ik om de witbalans niet op de 'zon' instelling te zetten, maar op 'bewolkt'. Hierdoor worden de kleuren nóg mooier!

Aangezien je met tegenlicht werkt wordt de voorgrond als zwarte silhouetten op de foto afgebeeld. Omdat je de nadruk op de kleurrijke lucht wilt leggen zorg je ervoor dat er maar weinig zwarte voorgrond te zien is. Bijvoorbeeld door de horizon (heel) laag op de foto te plaatsen.

Maar.... wanneer de voorgrond bestaat uit een spiegelend wateroppervlak kun je deze spiegeling juist benutten om de zonsondergang of de kleurige wolkenlucht (ook) in deze spiegeling te vangen. Met andere woorden: twee zonsondergangen op één foto!

Fototips - Digitale fotografie

• Fotografeer steeds op een zo hoog mogelijke resolutie. Het is achteraf altijd mogelijk om de foto’s in een lagere resolutie toe te passen. Andersom kan niet. Foto’s, die in een lage resolutie zijn genomen kunnen niet worden ‘opgewaardeerd’ tot kwalitatief goede foto’s in hoge resolutie.
• Ook al is het mogelijk om in zwart/wit te fotograferen, doe het niet! Kleurenfoto’s kunnen desgewenst achteraf op de PC eenvoudig in zwart/wit worden omgezet. De originele kleurenfoto kan later wellicht voor een ander doel worden gebruikt.
• Sla de goede digitale foto’s op in een fotoarchief (bijv. Lightroom) en maak hiervan een backup. Wil je de foto bewerken, doe dit dan met een kopie, nooit met het origineel. Het is geen probleem wanneer je de kopie onverhoopt verknoeit; met het origineel kan dit beter niet gebeuren….
• Digitale foto’s worden meestal in jpg-formaat opgeslagen. Bij het meermalen openen, bewerken en opnieuw opslaan van een jpg-bestand treedt er een ‘slijtage’ op: de kwaliteit van de foto loopt steeds verder terug. Werk daarom zoveel mogelijk met een ‘originele kopie’ van de originele foto!

Fototips - Niet vergeten mee te nemen

• Fototoestel!!!
• Extra batterijen (digitale camera’s verbruiken veel stroom; ook bij koud weer zijn de batterijen snel leeg)
• Voldoende geheugenkaartjes
• Zo nodig: warme kleren, laarzen of stevige schoenen, vuilniszak (om bij fotografie laag op de grond je kleding te beschermen)
• Wat drinken en te eten (brood, fruit).

Fototips: Noorderlicht of Poollicht fotograferen

Soms krijgen we in Nederland de kans om het schitterende noorderlicht of poollicht te zien én te fotograferen. Deze kans wordt veel groter in noordelijker streken, zoals in Noorwegen (zie de video hierboven).

Camerainstellingen

Hoe stellen we onze camera's in? Hieronder enkele tips.

• ISO waarde: 400 of 800 ISO. Wellicht zijn ook lagere waarden mogelijk (200 of 100 ISO); kwestie van uitproberen!
• Diafragma: f 2.8 - f 4.0. Bij voorkeur niet de grootste opening (kleinste diafragma-waarde) om vignettering te voorkomen. Vignettering is het donkerde worden van de hoeken van de foto.
• Sluitertijd: 10 - 45 seconden; kwestie van uitproberen!
• Gebruik een draadontspanner of de ingebouwde tijdontspanner van de camera om beweging van de camera bij het afdrukken te voorkomen.

Andere tips

• Een zo donker mogelijke omgeving is aan te raden voor het maken van noorderlichtfoto's.
• Een groothoeklens laat een groot deel van de lucht zien. Wanneer het noorderlicht alleen laag bij de horizon te zien is kan ook een standaardlens of lichte telelens worden gebruikt.
• Het gebruik van een statief of ander vast voorwerp, zoals een muurtje of de grond, is vanwege de lange sluitertijden noodzakelijk.
• Een mooie voorgrond kan de foto extra aantrekkelijk maken. Denk aan een opvallende boom aan de zijkant van de foto. Ideaal is een spiegelend wateroppervlak!
• Bekijk - bij digitale camera's - regelmatig het resultaat van de gemaakte foto's op het schermpje achterop de camera. Pas zonodig de instellingen bij. Denk dan vooral aan de sluitertijd en eventueel de ISO-waarde.
• Een zaklamp is handig om in de duisternis bij te lichten, bijvoorbeeld om de camera in te stellen.

Handige websites

• www.poollicht.info
• www.poollicht.be
• Twitter: #poollicht
• Wikipedia - Poollicht
• Video The Aurora van TSO Photography op Vimeo.

Noorderlicht reizen

Bekijk hier het aanbod van Noorderlicht reizen

Laatste fototips

• Fotografeer zoveel mogelijk! Wanneer je digitaal fotografeert kosten mislukte foto’s niets. Je kunt ze gewoon wissen.
• Experimenteer, doe eens gek. Verrassende foto’s kunnen het resultaat zijn.
• Maak in het begin aantekeningen van de toegepaste sluitertijden, diafragma’s, lens, zoomstand, vanaf statief of vanuit de hand, etc. en vergelijk vervolgens de resultaten met de aantekeningen.
• Vergeet niet te genieten van de natuur, het landschap en het buitenzijn!